خانه / یک ساختمان خوب / تهویه طبیعی ، عوامل مؤثر بر جریان هوا در داخل ساختمان
تهویه طبیعی

تهویه طبیعی ، عوامل مؤثر بر جریان هوا در داخل ساختمان

همانگونه که در یادداشت قبلی ذکر گردید، اختلاف فشار هوا بین دو نقطه موجب حرکت هوا می‌شود. این اختلاف فشار می‌تواند حاصل تفاوت چگالی ناشی از تفاوت دمای هوا در این دو نقطه و یا فشار مثبت و منفی ایجاد شده در اثر باد باشد. در طی چند یادداشت آینده به عوامل مؤثر بر شکل و سرعت جریان هوای حاصل از باد یا تهویه طبیعی افقی می‌پردازیم.

جهت استقرار

حداکثر فشار هوا در جبهه رو به باد زمانی ایجاد می‌شود که نمای ساختمان عمود بر جهت وزش باد باشد، بنابراین بدیهی است که حداکثر سرعت جریان هوای داخل نیز در چنین حالتی ایجاد می‌شود. بادی که با زاویه 45 درجه با ساختمان برخورد می‌کند این فشار را به میزان 50 درصد کاهش خواهد داد. بنابر این طراح باید با استفاده از دیاگرام‌های وزش باد نسبت به جهت باد مطمئن بوده و ساختمان را به منظور استفاده از راهبرد تهویه طبیعی، در جهتی قرار دهد که بزرگ‌ترین بازشوها مقابل جهت باد قرار گیرند.

اما توسط گیونی مشخص شده که وزش باد با زاویه 45 درجه متوسط سرعت جریان هوای داخلی را افزایش داده و باعث بهبود توزیع جریان هوای داخلی می‌شود. البته باید توجه داشت که عموماً بادهای غالب تابستانی برای انجام تهویه طبیعی مطلوب می‌باشند و از همین رو لازم است در جهت‌گیری ساختمان و همچنین طراحی محوطه به عدم مطلوبیت بادهای غالب زمستانی نیز توجه گردد.

محوطه و فرم ساختمان

در استقرار ساختمان در محوطه و نیز در جایگزینی بازشوهای ساختمان باید توجه داشت که ساختمان و بازشوهای آن در سایه باد موانع رو به باد قرار نگیرند. خصوصیات خارجی ساختمان به خودی خود می‌توانند تأثیر زیادی در تولید فشار هوا و در نتیجه کیفیت تهویه طبیعی داشته باشند. به‌طور مثال اگر جریان هوا با زاویه 45 درجه بر نمای ساختمانی بوزد، یک دیوار بال مانند در انتهای پشت به باد ساختمان یا بال جلو آمده یک ساختمان “L” شکل می‌تواند فشار باد را دو برابر نماید. چنین تأثیر مشابهی را می‌توان با جلو آمدگی‌های رو به باد لبه بام ایجاد نمود.


تهویه طبیعی

تأثیر کاشت درختان و محوطه‌سازی بر جریان هوا در اطراف ساختمان

تهویه طبیعی

تأثیر درختان بر جریان باد

تهویه طبیعی

تأثیر شکل ظاهری ساختمان بر حرکت هوا

کوران

تهویه طبیعی خوب همیشه بین ورودی‌ها و خروجی‌هایی که در نواحی با اختلاف فشار باشند صورت می‌گیرد. بدون وجود بازشو خروجی یا در صورت وجود یک تیغه داخلی کامل، حتی در صورت وجود بادی شدید، جریان هوای مؤثری در داخل ساختمان ایجاد نمی‌شود. در جایی که استفاده از دیوارهای داخلی اجتناب ناپذیر است با ایجاد فاصله بین این دیوراها و سقف و کف می‌توان تا حدود زیادی جریان هوا را برقرار ساخت.

در شرایط معمولی اگر پنجره‌های اتاق تنها در یک دیوار خارجی آن تعبیه شود، میزان تهویه طبیعی در آن اتاق بسیار کم است. وقتی باد به صورت مایل به دیواری بوزد هوا در طول این دیوار و به موازات آن به جریان می‌افتد و اختلاف فشار اندکی در طول مسیر خود به وجود می‌آورد و باعث ایجاد جریانی از منطقه پرفشار به منطقه کم‌فشار می‌شود. از این اختلاف فشار می‌توان استفاده کرد و با تعبیه دو پنجره در قسمت‌های با فشار متفاوت شرایط تهویه داخلی را تا حدودی بهتر کرد. آزمایش‌هایی که در این مورد انجام شده نشان می‌دهد که اگر یک طرف سطح خارجی هر یک از دو پنجره فوق یک تیغه عمودی کشیده شود به طور مصنوعی می‌توان منطقه فشار و مکش ایجاد کرد و به این وسیله سرعت جریان هوا در داخل اتاق را تا حد مطلوبی افزایش داد.

تهویه طبیعی

جریان هوای داخلی در اثر تقسیمات دیوارهای داخلی

تهویه طبیعی

 ایجاد فشار و مکش به وسیله حائل عمودی پنجره و جریان هوا ناشی از آن

تهویه طبیعی

ایجاد کوران در اتاق‌های با یک پنجره و با افزودن حائل عمودی

در یادداشت آینده به تأثیر طراحی بازشوها بر شکل و سرعت جریان هوا در داخل ساختمان خواهیم پرداخت.

 

تهیه کننده: سعید امینیان

منابع:

راهنمای طراحی مدارس انرژی صفر – سازمان نوسازی مدارس – 1394

راهنمای طراحی اقلیمی – کوئینگز برگر و دیگران – 1368

طراحی اقلیمی – واتسون . د و کنت لب – 1392

سرمایش غیرفعال – قیابکلو . ز – 1392

اقلیم و معماری – کسمایی . م – 1391

پیشنهاد می کنیم...

شیشه

شیشه ، ویژگی ها و قابلیت ها

شیشه به عنوان یکی از مصالح اصلی در ساختمان، اولین بار در 500 سال قبل ...

7 دیدگاه ها

  1. آقای مهندس امینیان عزیز، سلام
    ضمن تشکر از ارائه مطالب مفیدتون، خواهشمندم برای فهم بهتر موضوع و درک شیوه‌های اجرایی آن، پس از ارائه‌ی هر بخش از مشخصات ساختمان خوب حداقل ۲ یا ۳ پروژه را هم معرفی فرمایید، تا مباحث عینی تر گردد.

  2. با سلام و عرض ادب توجه به ایجاد یک تهویه ی طبیعی مناسب در ساختمان از نکاتی در طراحی است که کمتر به آن توجه می شود ممنون که این زاویه را در ذهن خواننده ایجاد کردید.

  3. با سلام ممنون از متن مفیدتون

  4. با سلام و تشکر بابت مقاله جالبتون و تشکر از عکس گویاتون که بیان کننده مفهوم مطلب است!

  5. جناب آقاي مهندس امينيان
    عرض سلام و ادب
    من آپارتماني خريداري کردم كه پنج طبقه بوده و واحد ما در طبقه همكف قراردارد و پنجره اتاق خواب به پاسيو كه در اختيار ماست باز مي شود و ديوارهاي چهار طرف پاسيو تا پشت بام ادامه دارد مي خواستم از ذهن خلاق شما براي مشكل تهويه هوا كمك بگيرم قبلاً از وقتي كه مي گذاريد سپاسگزارم

    • دوست عزیزم آقای محمدعلی
      با عرض سلام و تبریک منزل نو؛ همانگونه که در متن یادداشت آمده رمز ایجاد تهویه یا جابجایی هوا، ایجاد اختلاف فشار هوا بین دو نقطه است. این کار یا به صورت غیرفعال در هنگام طراحی ساختمان و با استفاده از روش های معمارانه که در یادداشت به برخی از آنها اشاره شده صورت می گیرد که در معماری امروز ما مورد بی توجهی قرار گرفته و مسائلی از قبیل آنچه شما با آن درگیرید را ایجاد می کند. یا اینکه از طریق روش های فعال مانند استفاده از فن های الکتریکی این اختلاف فشار ایجاد و تهویه صورت می گیرد.
      به نظر می رسد شما باید از یک فن الکتریکی مناسب استفاده کنید و از طریق پاسیوی خانه تان اتاق خواب را تهویه کنید. شما می توانید با استفاده از یک فن مکنده قوی تر که در بام آپارتمان قرار می دهید، هم از مزاحمت سر و صدای اضافی فن دور باشید و هم میزان بیشتری از هوای خانه را تهویه کنید. همچنین این امکان نیز وجود دارد که این کار را با مشارکت همسایه ها انجام دهید تا هم خانه آنها تهویه شود و هم هزینه ها سرشکن شود.
      البته همه این کارها با توجه به شرایط خانه شما قابلیت عملیاتی شدن پیدا می کند.
      به یک نکته هم توجه فرمایید که وقتی هوا از اتاق خوابتان مکیده می شود حتما لازم است از یک نقطه دیگر امکان ورود هوا به خانه وجود داشته باشد که در غیر این صورت کار تهویه خوب انجام نمی شود.
      شما احتمالا خودتان به این راه حلها واقف بوده اید و من امکان همفکری بیش از این با شما را نداشتم. به هر صورت خیلی نگران تهویه نباشید، صفای خانواده جای همه کم و کسریهای خانه را پر می کند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.